YUNUS EMRE MEZAR ve TÜRBELERİNDEN GÖRÜNTÜLER
Fotoğraflar; H.Ümit Yüksel
Yunus Emre nin ilk mezarı |
Yunus Emre türbesi genel görünümü |
Yunus Emre nin ikinci mezarı
|
Yunus Emre nin ikinci mezarı ile ilgili türbe |
Yunus Emre nin üçüncü (son) mezarı
|
İkinci mezarından türbenin genel görünüşü |
Yunus Emre müzesinden
|
Yunus Emre müzesinden |
Sarıköy ve"Yunus Emre" türbesi nerededir nasıl gidilir;
YUNUS EMRE MÜZESİ
Sarıköy
YUNUSEMRE KÖYÜ;
Karayolu ile:Ankara-Sivrihisar Karayolundan Sivrihisar'a 15 km kala, sağa Mihalıççık istikametine saptıktan sonra yaklasık 20 km. mesafededir.
Demiryolu ile: Ankara-Eskişehir Demir yolunun Mihalıççık-Sivrihisar Karayolu ve Porsuk çayı ile kesiştiği noktada olup Ankaraya normal Tren ile yaklaşık 2,5 saat, Eskişehir'e 1,5 saat mesafededir.
Yunus Emre Günü; Heryıl 6 Mayıs günü Yunusemre köyündeki Türbe ve müzesinde Yunus Emre'yi anma günü düzenlenmekte ve yurtiçi ve dışından bir çok katılımcı türbeyi ziyaret etmektedir.
24 Ağustos 1997 Yılında Yunusemre Köyündeki müzede "Bulgaristan Devlet Flarmoni Koro'sunun" verdiği konserden görüntüler
YUNUS EMRE üzerine yayınlar ve eserler
Burhan Toprak (3 cilt, 1933-1934), sonra Abdülbaki Gölpınarlı tarafından yayımlandı (2 cilt, 1943-1948. Yine Gölpınarlı, Yunus Emre-Risalat al Nushiyye ve Divan, 1965; Yunus Emre, Hayatı ve Bütün Şiirleri, 1971). Gölpınarlı'nın Yunus Emre ve Tasavvuf (1961) adlı yapıtı ise Behçet Necatigil'de (Edebiyatımızda isimler Sözlüğü, Yunus Emre maddesi) ve ondan aktaran başka kaynaklarda belirtildiği gibi Divan'ının yeni basımı değil, Yunus Emre'nin yaşamım, dünya görüşünü ve sanatını konu edinen, Yunus'tan seçmelerle Yunus'u izleyenlerin şiirlerinden örnekleri kapsayan bir monografidir. Cahit Öztelli (Yunus Emre, Bütün Şiirleri, 1971) ve Faruk K. Timurtaş (Yunus Emre Divanı, 1972) da Yunus'un şiirlerini yayımladılar. Bütün bu yayımlar arasında bilimsel açıdan en güvenilir olan Gölpınarlı'nın çalışmalarıdır. Aynca Ahmet Adnan Say gün, şiirlerinden bir bölümünü Yunus Emre Oratoryosu adıyla besteledi (1946), Nezihe Araz yaşamını romanlaştırdı (Dertli Dolap, 1961), Orhan Asena'da oyunlaştırdı. (1995 İlke kitabevi yayınlan)
English
ŞİİRLERİ
Uluu Türk oyçulu
YUNUS EMRE
Ömer KÜÇÜKMEHMETOĞLU
Kırgızistan-Türk Manas Üniversitesinin "BENGİSU" kültür ve sanat dergisinden alınmıştır.
Y unus Emre Türk ulutunun kılımdar boyu sözgö alınıp kele catkan uluu insandarının biri. Türk tilinde cana adabiyatında, oşondoy ele, filosofiyasında özgöçö orunga ee bolgon Yunus Emre, calpı adam balasına, türktörgö taandık düynögö bolgon köz karaşın, tüşünügün uçurunda cogorku deñgeelde açıp körsötö algan zalkar oyçul akın bolgon. Al caratkan çıgarmalar tübölüktüü muraska aylangan.
Öz ulutunun uluulugu menen al uluttu ulut kılıp turgan ruhaniy baylıktarın bilbegen cana özdügünö ee bolo albagan uluttun madaniy murastarın andan arı ulap kete albagan, kadır-barkın bilbegen uluttun akırındap tarıh betterinen atı öçöörü anık.
Y unus, can-düynöbüzdögü
boştuktu, çeksiz arzularıbızdı materialdık düynödögü eç
bir nerse toltura albastıgın,
munun calgız mahabat
menen gana işke aşaarın ırlarında basa belgilegen. |
Tilekke karşı, cogoruda biz söz kılgan uluu insandın basıp ötkön colu cönündö maalımattarıbız abdan az. El oozunda unutulbay saktalıp kele catkan Yunus Emrenin oşol uçurdagı çıgarmaları, ırları anın ömürünön kabar beret. Kolubuzdagı maalımattarga karaganda, Yunus Emre 1241-cana 1341 cıldarı caşap ötkön. Yunus Emrenin sabattuu bolup, ce bolbogondugu, kaysıl cerlerdi kıdırgandıgı cönündö maalımattar cokko ese. Prof. Dr. Fuad KÖPRÜLÜ öz izildöösündö Yunus Emrenin sabatsız akın bolgondugu cönündö kabarlayt. Akındın ömürü cana balalık çagının kaysıl cerde ötköndügü tuuraluu tak ayta albaybız. Antkeni, bul bir katar talaş-tartıştardı tuudurgan masele.
Alsak, Anadolunun ar bir buluñ-burçundagı elder bul akındı öz cerinen çıkkan insan katarı esepteşet. Yunustun kümbözünün kaysıl cerde caygaşgandıgı tuuraluu tak maalımat cok. Uluu Türk oyçulu Yunustun kümbözünün kaysıl cerde caygaşkandıgı cönündö bir kança köz karaştar bar. El oozunda aytılıp cürgön añız kepterge karaganda, Yunustun söögü Türkiyanın bir top cerine koyulgan. Bul cerler: Eskişehir-Sivrihisar, Aksaray-Ortaköy, Karaman, Bursa, Kula menen Salihlinin ortosunda, Erzurum-Tuzcu ayılı, Keçiborlu, Ünye ve Sivas-Hafikdegi kümbözdördün arasında deşet. Atı atalgan cerlerdin arasınan: Sivrihisar cana Karamandagı kümbözdörgö koyulgan delgen cogorudagı bocomoldoolor biraz çındıkka cakın. Birok, Sivrihisar menen Karamanda caşagan Yunustun oşol mamleketten çıkkandıgın dalildegisi kelgen keebir izildööçü okumuştuular bul kayçı pikirdi cokko çıgarıp kelişet. Eger anday bolso bul insandın kümbözü kayda? Uşul suroogo coop izdegen folklorist Doğan Kayanın “Âşık Edebiyatı Araştırmaları” attuu kitebinde oorun algan “Yunus Emre'nin Aksaray-Ortaköy'deki Mezarı Üzerine Düşünceler” degen makalasındagı aytılgan oygo, makala carık körgöndön baştap uşul küngö çeyin eç kim karşı çıkkan cok. Anın pikiri boyunça Yunustun Aksaray menen Kırşehirdin ortosunda caygaşkan kümbözü azır Ortaköydün Kırşehir çetindegi akırkı ayıl bolup eseptelgen Reşadiye öröönündö oorun algandıgın çındıkka cakındaştırıp dalildegen.
Türk gül bakçasında özgöçö cana başkalarga okşobogon gül katarı kabıl alıngan Yunustun türk tilindegi cana adabiyatındagı eelegen ordu, kılımdardı içine kamtıgan filosofiyasın, düynögö bolgon köz karaşın tüşündürüügö araket kılıp körölü.
Anadoludagı okuyalardın biri bolgon Tapduk Emrege kırk cıl kızmat kılgan cana anın ruhaniy baylıgınan paydalangan. Anın canında cürgöndö daana kırk cıl bir da colu ır aytkan emes eken. Kırk cıldan kiyin gana Tapduk Emre: “Biz Senin açkıçıñdı açtık, emi ırda!” degenden soñ Yunus ır caza baştaptır. Yunus Emre bizge “Risaletün-nushiye” cana “Divan” sıyaktuu eki çoñ çıgarmasın kaltırıp ketken. Yunus caşagan mezgilde Anadolunun sayasiy, ekonomikalık abalı ötö oor bolçu. Krestüülör cortuulunan kiyin, oor abalga duuşar bolgon Anadolu 1243-cılı Kösedağ soguşunda kayra başka kıyınçılıkka, Moñgol baskınçılıgına tuş bolgon. Ölkö içindegi kötörülüştör baş alamandık caratıp, eldin tınçın ketirgen. Uşul öñdüü okuyalardan ulam eldin maanayı çögüp, ümütsüzdükkö kabılışkan. Yunus ırları cana filosofiyası arkıluu Türk ulutuna cokçuluk menen aylasızdıktı oluttuu problema katarı sanabay, ümütsüzdük öküm sürgön, eñ kıyın köz irmemderde da caşoogo, düynögö ümüt menen karoonu üyrötüp, ümüt menen caşoogo ügüttögön. Al bizge ümütsüzdüktün eşigin birotolo caap, tübölüktüülüktün eşigin açıp berdi. Adamdın içki düynösün, adam balasının emne üçün caratılgandıgın ırları arkıluu eñ sonun açıp bergen. Can,düynöbüzdögü boştuktu, çeksiz arzularıbızdı materialdık düynödögü eç bir nerse toltura albastıgın, munun calgız mahabat menen gana işke aşaarın ırlarında basa belgilegen.
“Gelin tanış olalım, işi kolay kılalım.
Sevelim sevilelim, bu dünya kimseye kalmaz”
“Kelgin tanış bololu, işti oñoy kılalı,
Süyölü, süyülölü bul düynö eç kimge kalbayt”
Akındın bul saptarında bizge çektüü düynödö eç kimdin tübölük kalbay turgandıgın, baardıgıbızdın kelip ketüüçü meyman ekenibizdi, başkaça aytkanda, bizdin caratılış maksatıbızdı açuuga araket casagan. Yunus bul düynögö talaşıp-tartışuu üçün emes, süyüü üçün kelgendigin, biröönü kapa kıluu üçün emes, aga süyünüç tartuuloo üçün caratılgandıgın ırlarında çagıldırgan.
Yunus Emre adamzat tarıhına öçpös tamga baskan gumanistterdin biri. Anın uluulugu teñdeşsiz boluusu cana adamgerçilüktüü caşap ötköndügü menen çeçmelenet. Adamdar birin-biri ezip, öz ara diniy tüşünböstüktör menen uluttuk acırımdardın ayınan kırılıp catışkan mezgilde, al baardık adamdardın birdey, teñ ukukta ekendikterin özünün ırları arkıluu dañazalagan.
“Yetmiş iki millete bir göz ile bakmayan,
Halka müderris olsa hakikatte asidir”
Uşul ır saptarı arkıluu adamdardın teñ ukukta ekendigin türktördün adamdarga karata bolgon köz karaşın körsötüüdö.
Bul uluu insandın, gumanisttin 750 cıldık maarekesinen ulam 1991-cılı YUNESKO “Yunus Emre Süyüü Cılı” dep carıyalagan. Oşentip, bul uluu adamdı baardık düynö eli taanıp, al cogoru baaga arzıgan.
Anın türk tili cana türk ır düynösündö özgöçö ordu bar. Orto Aziyanın talaalarınan uçu-kıyırsız sel sıyaktuu agıp kelgen oguz köçtörü Anadoluda selcuklular mamleketin kurgan. Bul tübölüktüü ata-curtta oguzdar oguz türkçösün cazma tilge aylantışkan. Eski oguz türkçösü azır biz koldonup catkan türkiye türkçösünün algaçkı başatı. Cazuu til cañıdan baştalıp catkan bul maalda mamlekettin rasmiy tili fars tili ele. Al mezgilde arapça menen farsça süylögöndü cana al tilde cazgandı türk tilinen öydö koyuşkan. Uşunday kataal ubakta uluttuk cazma tilibiz katarı sanalgan batış türkçösünün algaçkı paydubalı tüptölö baştagan. Uşul ubaktarda Yunus Emre türk tilinin tüptölüşündö anın paydubalına algaçkı taştardı koygon akın. Al batışdagı türktördün Ali Şer Novaisi. Aradan ceti kılım ötsö dagı, tildegi bir katar fonologiyalık, morfologiyalık özgörüülörgö karabastan anın türkçösü, stili azırkı kündö da öz maañisin cogoto elek. Arapça cana farsçanın taasirinen ulam özgörüülörgö duuşar bolgon. 19-kılımdagı türk tilin bügünkü muun ançalık tüşünö berişbeyt. Birok, 13-kılımdagı Yunustun cazgan ırların bardıgıbız tüşünö alabız. Kıskası, Yunus Emre koldongon türkçö cönököylügü, katıktıgı cana calpı elge cugumduulugu menen ayırmalanat. Başkaça aytkanda, koldongon türk tili elpek cana taza. Al ırları arkıluu türk ulutunun oy-maksatın çagıldırıp, cogorku deñgeelde açıp körsötkön körköm çıgarma caratuuçulardın geniyi. Anın türk tiline koşkon salımı tuurasında aytuu biz üçün bir az kıyınçılık tuudurat. Anadoluda Yunustan murda İslam madaniyatına baylanıştuu ır cazgandardın katarına Ahmed Fakih cana Şeyyad Hamzanı koşsok bolot. Yunus Emre, ayrıkça, Kudaydın uluulugu, ölüm, acıraşuu, sagınıç temalarındagı ırlardı körköm çeberçilik menen cazgan. Yunus Emre oşol temadagı ırlardı algaçkı cazaandardın sabınan orun alat. Koldongon til, ıkma, meyli mazmunu cagınan bolsun, bardıgın ak dilinen caratkan uluu akın. Adabiyatçı Ahmed Hamdi Tanpınar aytmakçı, “Yunus akın katarı da, insan katarı da kaytalangıs talant”.
Ustatıbız Yahya Kemal: “Biz ugutubuzdu ötmüştön alıp, keleçekke tutaştırgan ulutpuz”,- dep aytkan. Türk uluttarı tarıhta özgöçö orunga ee bolgonday ele keleçekte da caşay bermekçi. Oşondoy ele, musülman türk kalktarı suluuluktun simvolu katarı ömür sürö bermekçi. Batıştın uluu oyçulu Luder: “Meyli, Türk kalktarı Evropanı bagıntışsın, alar adilettiktin cana suluuluktun simvolu ekendikteri kümönsüz”,- deyt. Bizde suluuluktar menen Yunus Emreler tügönböyt. Türk kalktarı köönörbös baylıgına ee bolgondo gana keleçegi keñ bolup, kıyamatka deyre ömür süröt. Öz boorunan Yunus Emre sıyaktuu kançalagan alp adamdardı bütkül adamzatka tartuu kılat.
Türkçe
